Uzum'da marketpleys omboridan ham, o'z omboringizdan ham sotish mumkin. Qaysi sxemani tanlashingizga tovarni kim saqlashi, buyurtmalarni kim yig'ishi, xaridor xaridni qancha tez olishi va nima uchun to'lashingiz bog'liq. Sxemalarni Uzum sotuvchilari uchun rasmiy qo'llanma (2026-yil 9-noyabr tahriri) asosida ko'rib chiqamiz.
Sxemalar qisqacha
- FBO (fulfillment by operator) — tovarni Uzum omboriga olib borasiz, marketpleys esa uni saqlaydi, buyurtmalarni yig'adi va xaridorlarga yetkazadi.
- FBS (fulfillment by seller) — tovar sizda turadi. Buyurtma kelsa — uni o'zingiz yig'ib, qadoqlab, Uzum omboriga yoki qabul qilish punktiga topshirasiz, keyin Uzum yetkazadi. Sxema 2024-yil oktabridan ishlaydi.
- DBS (delivery by seller) — buyurtmani xaridorga o'zingiz yoki o'z yetkazib berish xizmatingiz orqali yetkazasiz. 2025-yil iyunidan ishlaydi.
Yana EDBS bor — ayrim toifalar uchun: xaridor bilan bitim platformadan tashqarida tuziladi, Uzum esa reklama xizmatlari uchun haq oladi. Bu tor sxema, quyida u haqda yozmaymiz.
FBO va FBS bitta jadvalda
| FBO | FBS | |
|---|---|---|
| Tovar qayerda saqlanadi | Uzum omborida | sizda |
| Buyurtmani kim yig'adi va qadoqlaydi | Uzum | siz |
| Tovar Uzum'ga qanday yetadi | taymslot bo'yicha omborga yetkazma | har bir buyurtmani omborga yoki qabul qilish punktiga topshirasiz |
| Komissiya | toifaga qarab | FBO bilan bir xil |
| Logistika yig'imi | tovar hajmiga qarab | bir xil |
| Saqlash | tez sotilsa bepul, aks holda pullik | tovar sizda — Uzum saqlash uchun haq olmaydi |
| Oziq-ovqat | mumkin | mumkin emas (sport ozuqalaridan tashqari) |
| Vitrina | FBO qoldiqlari birinchi ko'rsatiladi | FBO tugagandan keyin |
Asosiysi: rasmiy komissiya jadvaliga ko'ra, ikkala sxema mavjud bo'lgan barcha toifalarda FBO va FBS stavkalari bir xil (2026-yil 18-noyabrda tekshirildi), logistika yig'imi ham bitta formula bilan hisoblanadi. Sxemalar orasidagi farq — saqlashda, yetkazish tezligida va qancha ish sizga qolishida.
FBO qanday ishlaydi
- Yetkazib berishni (100 tagacha SKU) yaratasiz va yuborish aktini chop etasiz.
- Taymslotni — omborda qabul qilish vaqtini bron qilasiz. Tasdiqlangan taymslotsiz yetkazma qabul qilinmaydi.
- Tovarni Uzum fulfillment markaziga olib borasiz: Toshkent, Sergeli tumani, Xonabod ko'chasi, 2/2-uy, har kuni 06:00 dan 00:00 gacha qabul qilinadi. Uni Nilufar ko'chasidagi «Sergeli» ombori bilan adashtirmang — u yerda faqat qaytarishlar beriladi.
- Keyin Uzum tovarni qabul qiladi, saqlaydi, buyurtmalarni yig'adi va yetkazadi. Fulfillment markazidan buyurtmalar xariddan keyingi kuni Uzum topshirish punktlariga bepul yetkaziladi.
FBO'da kartochkalarni kutish shart emas: yetkazmani darhol olib borasiz, moderatsiya qabul qilingandan keyin o'tadi.
Saqlash qancha turadi
To'lov aylanmaga bog'liq — hozirgi sotuvlar bilan qoldiq necha kunda tugashiga. Shunday hisoblanadi: oxirgi 15 kundagi o'rtacha qoldiq / o'sha 15 kundagi o'rtacha sotuv. 2026-yil 1-iyundan tariflar:
| Aylanma | Kunlik to'lov |
|---|---|
| 60 kungacha | bepul |
| 61–180 kun | litri uchun 12 so'm |
| 181–360 kun | litri uchun 18 so'm |
| 361 kun va undan ko'p | litri uchun 24 so'm |
Yangi SKU'lar birinchi 30 kun bepul saqlanadi, kiyim, poyabzal, aksessuarlar va FMCG'ning bir qismi — 60 kun. Bitta tovar uchun kuniga 5 000 so'mdan ortiq olinmaydi. Ayrim toifalar uchun pasaytirilgan tariflar bor — ro'yxati qo'llanmaning 6.7-bo'limida.
Uzum qo'llanmasidagi misol: omborda o'rtacha 390 dona turgan, kuniga 5 tadan sotilgan. Aylanma — 390 / 5 = 78 kun, bu 60 dan ko'p, demak saqlash pullik. Sotuvni tezlashtirishga aksiyalar va narxni pasaytirish yordam beradi, ortiqcha tovarni esa ombordan qaytarib olish mumkin.
FBO jarimalari
Qabul qilishda akt va haqiqiy miqdor o'rtasidagi har bir tafovut birligi uchun — 2 500 so'm. 2026-yil 1-dekabrdan taymslot jarimalari amal qiladi:
| Qoidabuzarlik | Jarima |
|---|---|
| 48 soatdan kam vaqt qolganda bekor qildingiz yoki ko'chirdingiz | har bir tovar uchun 300 so'm |
| 24–72 soatga kechikdingiz | har bir tovar uchun 300 so'm |
| 72 soatdan ko'p kechikdingiz yoki olib kelmadingiz | har bir tovar uchun 2 500 so'm |
Bitta yetkazma uchun 300 000 so'mdan ortiq olinmaydi. Shuning uchun taymslot to'g'ri kelmasa, yetkazmani kamida 48 soat oldin bekor qiling yoki ko'chiring.
FBO'dagi eng qiyin ish — bo'sh taymslot topish: ombordagi yaqin sanalar ko'pincha band, bo'shagan slotlarni esa bir necha soniyada olib qo'yishadi. Chrome uchun Seller Helper kengaytmasi ularni o'zi ushlaydi — to'g'ridan-to'g'ri Uzum kabinetingizda.
FBS qanday ishlaydi
- Uzum kabinetida o'z omboringizni yaratasiz: manzil, ish jadvali, qaytarishlarni olish joyi va jo'natish muddati.
- Yangi buyurtmani 16 soat ichida «Yig'ishga» tugmasi bilan tasdiqlash kerak.
- Buyurtmani yig'ib, qadoqlab, yorliq yopishtirasiz va «Shungacha yetkazib berilsin» muddatigacha Uzum omboriga yoki qabul qilish punktiga topshirasiz.
Jo'natish muddatini o'zingiz tanlaysiz:
- o'sha kuni — cut-off vaqti bilan: undan oldin kelgan buyurtmalarni bugun soat 16:00 gacha topshirasiz;
- keyingi kuni — bu ham cut-off bilan, ertaga soat 16:00 gacha topshirasiz;
- 2 kundan keyin — cut-off kerak emas, 2 kundan keyin soat 16:00 gacha topshirasiz.
Tez jo'natishda kartochka jozibaliroq ko'rinadi: xaridor tez yetkazishni ko'radi. Lekin bunday sxemada kechikib bo'lmaydi. Kichik yetkazmani Uzum Tezkor kuryeri orqali topshirish mumkin — u yetkazmani omboringizdan olib ketadi.
FBS'da hamma toifalar ham mavjud emas: tovarlarni sxemaga ulashda kabinetdan yuklab olinadigan ro'yxatda «Ishlash sxemasiga mos keladi» ustuni bor — u yerda nimani FBS bo'yicha, nimani faqat DBS bo'yicha sotish mumkinligi ko'rinadi.
FBS jarimalari
- Buyurtma kelganidan 24 soatdan keyin bekor qilish — buyurtma summasining 9% (10 000 dan 360 000 so'mgacha). Birinchi 24 soatda bekor qilish jarimasiz.
- Yetkazish muddatini bir kunga uzaytirish — buyurtma summasining 2,5% (5 000 dan 100 000 so'mgacha).
- 10 va undan ko'p buyurtmada sotuvchining FBS reytingi 80% dan pastga tushsa, tovarlar FBS'dan yechiladi va 3 kunga bloklash yoqiladi.
Sxemalarni birga olib borish mumkinmi
Ha. Bitta tovarni bir vaqtda FBO, FBS va DBS bo'yicha sotish mumkin, kartochka esa bitta. Vitrina avval FBO qoldiqlarini ko'rsatadi, ular tugagach — FBS'ga o'tadi. Qulay usul: asosiy zaxira — Uzum omborida, qo'shimchasi — o'zingizda, shunda yetkazmalar orasida tovar sotuvdan yo'qolmaydi.
Qaysi birini tanlash kerak
FBO mos keladi, agar:
- tovar muntazam sotilsa va aylanmasi 60 kundan oshmasa — unda saqlash bepul;
- tez yetkazish va vitrinada ustuvorlik kerak bo'lsa;
- o'z omboringiz va buyurtma yig'adigan odamlaringiz bo'lmasa.
FBS mos keladi, agar:
- sizda allaqachon ombor yoki do'kon bo'lsa: o'z ishlab chiqarishingiz, ulgurji savdo, oflayn do'kon;
- tovar yirik yoki sekin sotilsa va Uzum omborida saqlash qimmatga tushsa;
- har kuni buyurtmalarni yig'ib, o'z vaqtida topshirishga tayyor bo'lsangiz.
DBS — agar o'z yetkazib berishingiz bo'lsa va tovarni ombor orqali tashish noqulay bo'lsa: masalan, mebel yoki qurilish materiallari.
Ko'p beriladigan savollar
FBO va FBS'da komissiya farq qiladimi? Yo'q. Uzum'ning rasmiy jadvaliga ko'ra, ikkala sxema mavjud bo'lgan barcha toifalarda stavkalar bir xil.
Kartochkalar moderatsiyasini kutmasdan FBO'dan boshlash mumkinmi? Ha: yetkazmani darhol jo'natish mumkin, kartochkalar qabul qilingandan keyin tekshiriladi. FBS uchun avval kartochkalar moderatsiyadan o'tishi kerak.
Taymslotga ulgurmasam nima bo'ladi? 2026-yil 1-dekabrdan — jarima: 24–72 soat kechiksangiz har bir tovar uchun 300 so'm, 72 soatdan ko'p kechiksangiz yoki yetkazmani olib kelmasangiz — har bir tovar uchun 2 500 so'm.